Herstelonderzoeken zijn medische en psychologische onderzoeken of proeven die voornamelijk samen met een rijverbod opgelegd worden door de Politierechtbank na dronkenschap, drugs of recidive. Dit zijn medische en psychologische testen waarvoor u dient te slagen als voorwaarde om uw rijbewijs terug te krijgen.

Medische- en psychologische proeven of herstelonderzoeken. Hoe, waar en wanneer?


Herstelonderzoeken zijn medische en psychologische onderzoeken of proeven die voornamelijk samen met een rijverbod opgelegd worden door de Politierechtbank na dronkenschap, drugs of recidive. Dit zijn medische en psychologische testen waarvoor u dient te slagen als voorwaarde om uw rijbewijs terug te krijgen.


Wanneer moeten deze onderzoeken worden uitgevoerd?

Enkele weken na de uitspraak krijg je als overtreder per post een lijst met adressen en instellingen waar je de herstelonderzoeken kan laten afnemen. Je mag zelf kiezen waar je deze laat doen. Je moet binnen de maand een instelling of testcentrum gekozen hebben, anders kiest het Openbaar Ministerie zelf een instelling. Het parket stuurt vervolgens jouw keuze door naar de gekozen instelling.

Zolang men de opgelegde testen niet aflegt, wordt uw rijbewijs niet teruggegeven. (art. 47 Wegverkeerwet).

Vervolgens zal je van de gekozen instelling een uitnodiging ontvangen, al dan niet met een overschrijvingsformulier en verzoek om bepaalde kosten reeds op voorhand te betalen.


Wat is de kostprijs van deze herstelonderzoeken?

Volgens het Ministerieel besluit van 8 maart 2006 bedraagt de kostprijs van een medisch onderzoek ten hoogste 80 euro, inclusief erelonen en administratieve kosten.

De kostprijs van een psychologisch onderzoek bedraagt ten hoogste 270 euro, inclusief erelonen en administratieve kosten.

Deze bedragen zijn gekoppeld aan het indexcijfer van de gezondheidsindex dat op 31 december 2005 werd bereikt. De bedragen worden op 1 januari van elk jaar aangepast aan het op 31 december van het voorgaande jaar bereikte indexcijfer van de gezondheidsindex en worden tot op de dichtsbijzijnde euro naar beneden afgerond.

De gemiddelde prijs van beide herstelonderzoeken samen ligt vandaag rond de € 400. Daarbij zijn de medische testen (+- € 100) vaak een stuk goedkoper dan de psychologische (+- € 300).

Op grond van art. 29, §4, 2e lid van de Wegverkeerswet kan de Politierechter in zijn vonnis oordelen dat de kosten van de herstelonderzoeken en -examens, en de erelonen van de geneesheer en psycholoog worden gecompenseerd, of in mindering worden gebracht, met de opgelegde geldboete.

De Politierechter kan deze gunst enkel uitspreken indien voor dezelfde feiten een rijverbod en een geldboete samen worden uitgesproken.

Enkel de kosten van de eerste herstelonderzoeken en -examens kunnen in mindering gebracht worden. Indien u niet slaagt voor uw eerste herstelonderzoeken en u deze opnieuw moet afleggen, kan u de kosten van uw tweede poging niet in mindering brengen.

Nadat u geslaagd bent voor de opgelegde examens, dient u volgende zaken aan de FOD FINANCIEN te bezorgen, die het opgegeven bedrag zal terug betalen:

  • • het betalingsbewijs
  • • de factuur van de examens/proeven
  • • het attest dat u geslaagd bent

Hoe gaan de testen in hun werk?

Beide herstelonderzoeken worden in principe steeds samen op één dag afgelegd.

Tijdens het medische onderzoek zal een dokter van het centrum nagaan of u fysiek en psychologisch in staat bent om met een voertuig te rijden. De arts zal u uitgebreid ondervragen en er kunnen eventueel bloedproeven of urinetesten worden uitgevoerd. De arts gaat na of je voldoet aan de medische minimumnormen zoals opgelegd in bijlage 6 van het KB van 23 maart 1998.

Tijdens het psychologisch onderzoek zal de psycholoog vervolgens nagaan of u ook geestelijk nog in staat bent met een voertuig te rijden. Ook de psycholoog zal u uitgebreid ondervragen en bepaalde psychologische proeven opleggen. Dit kan tot enkele uren in beslag nemen en bestaat vaak uit meerdere onderdelen:

  • • een gesprek met de psycholoog
  • • het invullen van vragenlijsten
  • • het uitvoeren van computertesten (hier is geen enkele ervaring voor nodig)

Het is van belang dat u steeds zo goed mogelijk probeert mee te werken aan de herstelonderzoeken.


De resultaten

Na de onderzoeken overleggen de arts en de psycholoog alle resultaten. Ze nemen samen een besluit onder verantwoordelijkheid van de arts.

Volgende resultaten zijn mogelijk:

  • • Je bent rijgeschikt en je kan je rijbewijs terug afhalen na je rijverbod op de griffie van de Politierechtbank

  • • Je bent niet rijgeschikt. Je kan je rijbewijs niet terughalen. Na 6 maanden kan je nieuwe herstelonderzoeken afleggen

  • • Je mag terug rijden onder bepaalde voorwaarden en beperkingen. Op het rijbewijs worden speciale codes aangebracht door de gemeente

Indien u geslaagd bent, kunt u uw rijbewijs terug afhalen op de griffie van de Politierechtbank.

Soms ontvangt u slechts een attest met beperkte geldigheid. In dat geval zal de griffie van de Politierechtbank u slechts een rijbewijs met beperkte geldigheid afleveren en zal u nieuwe onderzoeken dienen te ondergaan in dezelfde instelling.


Twee keer veroordeeld tot het afleggen van herstelonderzoeken?

Indien u voordien al een keer veroordeeld werd door de Politierechtbank waarbij herstelexamens of onderzoeken opgelegd werden, dan moet u de herstelonderzoeken geen twee keer te ondergaan.

Wanneer de eerste examens of herstelonderzoeken nog niet met succes werden voltooid, gelden de latere examens, die worden afgelegd op grond van een latere uitspraak, ook voor de examens die bij een eerdere uitspraak zijn opgelegd. Men moet de herstelonderzoeken of examens dan maar éénmaal afleggen, waarbij men ze voor beide veroordelingen kan gebruiken.

Wanneer u wel reeds slaagde voor de examens, waar nadien een nieuwe veroordeling volgt, zal u de nieuwe opgelegde examens uiteraard wel moeten afleggen.


Veroordeelt tot alle 4 de proeven? Theorie, praktijk, medisch en psychologisch?

Uiteraard dient u dan voor alle vier de proeven te slagen, vooraleer u uw rijbewijs terug kan opvragen bij de griffie van de Politierechtbank.

Belangrijk is dat u eerst dient te slagen voor de medische- en psychologische proeven, waarna u vervolgens de theorie of praktijk opnieuw kan gaan afleggen. Voor deze laatste twee is er geen bijzondere volgorde, zodat u kan kiezen welke proef u eerst aflegt.